HITCHCOCK FİLMLERİNDE MASUMİYETİNİ KANITLAMAYA ÇALIŞAN ANA KARAKTERLER

HITCHCOCK'UN MASUMLARI

Yanlış anlaşılmalar, başkalarıyla karıştırılmalar, benzerlikler, hafıza kayıpları, iftiralar, yanlış yerde yanlış zamanda olanlar, kendini casuslar arasında bulanlar... Bunlar gibi nice sebepten suçlanıp masumiyetini kanıtlamaya çalışan Hitchcock karakterleri:

(*spoiler/sürpriz bozan içerir!)

THE LODGER: A STORY of the LONDON FOG (1927)

Kiracı (Ivor Novello)

Londra'ya sarışın kadınları öldüren bir seri katil dadanmıştır. Bu sırada Marie Ault'un canlandırdığı ev sahibesi bir odasını Ivor Novello'nun canlandırdığı bir kiracıya verir. Zamanla ev sahibesi kiracısının seri katil olduğundan şüphelenmeye başlar. Kiracı insanları katil olmadığına ikna etmeye çalışır...

The 39 STEPS (1935)

Richard Hannay (Robert Donat)

Richard Hannay(Robert Donat) kendini casusluk olaylarının ortasında bulur ve yanlışlıkla bir ajanı öldürmekle suçlanır. Masumiyetini kanıtlamak için kaçmaya başlar. Hitchcock'un ilerde çektiği filmleri Saboteur ve North by Northwest'in hikayesinde bu filmden birçok iz görmek mümkün.

YOUNG AND INNOCENT (1937)

Robert Tisdall (Derrick De Marney)

Robert Tisdall(Derrick De Marney) sahilde yürürken boğulmuş bir kadın cesedi bulur; yetkilileri haberdar etmek ve yardım bulmak için hızla koşarak olay yerinden gider. Bu sırada sahilde yürümekte olan iki kadın onu uzaktan cesedin yanında ve koşarak uzaklaşırken görürler. Tanıkların ifadesiyle baş şüpheli olarak tutuklanır ve yargılanır. Suçlu bulunacağını anlayınca kaçar ve masumiyetini kanıtlamak için gerçek katilin peşine düşer. Robert'a istemeyerek de olsa yardım ederek bu kaçış yolculuğuna katılan ve ona aşık olan polis müdürünün kızı Erica Burgoyne'i ise Nova Pilbeam canlandırıyor.

SABOTEUR (1942)

Barry Kane (Robert Cummings)

Barry Kane(Robert Cummings) bir uçak fabrikasında işçi olarak çalışmaktadır. Fabrikada çıkan bir yangında bir kişi ölür. Ardından yangının sabotaj olduğu ortaya çıkar. Yetkililer Barry'i suçlar. Barry masumiyetini kanıtlamak ve sabotajın arkasındaki kişileri/örgütü ortaya çıkarmak için kaçmaya başlar. Film The 39 Steps'den aldığı meşaleyi Hitchcock'un yıllar sonra çekeceği North by Northwest'e devreder; özellikle de finaliyle. Barry'e inanıp bu maceralı ve tehlikeli yolculuğunda ona eşlik edip, ona aşık olan Patricia Martin karakterini ise Priscilla Lane canlandırıyor.

SPELLBOUND (1945)

Edwardes/Ballantyne (Gregory Peck)

Dr. Anthony Edwardes(Gregory Peck), Green Manors adlı bir akıl hastanesine atanır. Ancak zaman içinde kendisinin gerçek Anthony Edwardes olmadığı anlaşılır. Gerçek Anthony Edwardes öldürülmüştür. Hafıza kaybından ötürü kim olduğunu hatırlamamakta, suçlu olup-olmadığını dahi bilmemektedir. Gerçeğe ulaşmak, kim olduğunu hatırlamak için kaçar. Psikanaliz, sürrealizm romantizm ve gerilimi harmanlayan bir Hitchcock filmi. Ünlü ressam Salvador Dali'nin rüya sahneleri için tasarladığı setler çok güzel. Ballantyne'a aşık olup bu gerçeği arayış yolculuğunda ona eşlik eden kişi ise Ingrid Bergman'ın canlandırdığı Dr. Constance Petersen.

STAGE FRIGHT (1950)

Jonathan Cooper (Richard Todd)

Bir aktör olan Jonathan Cooper(Richard Todd) yıldız oyuncu/şarkıcı Charlotte Inwood(Marlene Dietrich)'un gizli aşığıdır. Bir gün Charlotte üzerinde kanlı bir elbisesiyle şok içinde Cooper'ın evine gelir. Ona kocasını öldürdüğünü söyler. Cooper onu korumaya, ona yardım etmeye çalışır. Charlotte ondan evinden temiz bir elbise getirmesi ister. Aşk sarhoşluğu içindeki Cooper cinayet mahalline elbise almaya gider. Hatta olaya hırsızlık süsü verir. Ama tam bu sırada hizmetçi tarafından görülür ve kaçar. Cooper artık cinayetin baş şüphelisidir. O saklanırken arkadaşı olan Jane Wyman'ın canlandırdığı Eve Gill karakteri olayları aydınlatacaktır.

(Spoiler!:Belki bu filmi "masumlar" listesine almamam gerekirdi. Ancak seyirci Hitchcock'un birçok "masum kaçak" filmini izledikten sonra bu filmin sonundaki sürprizi beklemiyor. Hitchcock'un sol gösterip sağ vurduğu çok iyi bir noir film.)

I CONFESS (1953)

Michael Logan (Montgomery Clift)

Sanırım bu karakteri de "Masumiyetini Kanıtlamaya Çalışan Karakterler" başlığı altına koymamalıydım. Zira tam tersi bir durum söz konusu. Çünkü karakter cinayeti kimin işlediğini biliyor ama işinin ve inancının getirdiği kurallardan ötürü söylemeyi reddediyor. Montgomery Clift'in canlandırdığı katolik rahip Michael Logan işlemediği bir cinayetin baş şüphelisi haline gelir. Katilin kim olduğunu bilse de söylemez çünkü katil ona bu bilgiyi/itirafı günah çıkarma ritüelinde söylemiştir. Aksiyon-macera türünden ziyade hayli dramatik yapıda bir film.

TO CATCH A THIEF (1955)

John Robie (Cary Grant)

Fransız Riviera'sında mücevher hırsızlıkları başlayınca eski mücevher hırsızı John Robie(Cary Grant) polis ve hatta arkadaşları tarafından baş şüpheli ilan edilir. Robie bir yandan polisten kaçarken bir yandan da masumiyetini kanıtlamak için hırsızın peşine düşer.

THE WRONG MAN (1956)

Manny Balestrero (Henry Fonda)

Hitchcock'un yaşanmış olaylardan yola çıktığı The Wrong Man'de Henry Fonda'nın canlandırdığı Manny Balestrero --yanlış yerde yanlış zamanda olmaktan ve insanlar tarafından gerçek soyguncuyla karıştırılmaktan başka bir suçu olmayan--  silahlı soygundan tutuklanır ve film boyunca onun aklanmak için verdiği hukuk mücadelesine tanık oluruz. Bu sefer, aynı I Confess'deki gibi, masum karakter aksiyon-macera türünden ziyade dram-noir türü içinde masumiyetini kanıtlamaya çalışıyor. Ayrıca filmde yine I Confess'deki gibi katolik temalar belirgin.

NORTH BY NORTHWEST (1959)

Roger Thornhill (Cary Grant)

Roger Thornhill karakteri yine insanlar tarafından başkasıyla karıştırılmaktan, yanlış zamanda yanlış yerde olmaktan ve yanlış anlaşılmaktan çok çekmiş bir karakterdir. Bir yandan gizli bir örgüt tarafından George Kaplan adında bir ajan olduğu için öldürülmek istenmektedir, bir yandan da Birleşmiş Milletler binasında gerçekleşen işlemediği bir cinayetten ötürü polis peşindedir. Film için Hitchcock'un bu tema ve türdeki magnum opus'u denilebilir. The 39 Steps, Saboteur, The Lady Vanishes ve Notorious'da iyi olan ne varsa bu filmde bir arada.

FRENZY (1972)

Richard Blaney (Jon Finch)

Londra'ya kadınlara önce tecavüz edip ardından onları bir kravat ile boğan bir seri katil dadanmıştır. Katil günlük hayatta hiçbir şeyden haberi olmayan arkadaşı Richard Blaney(Jon Finch)'i kanıtlar yerleştirerek polisin baş şüphelisi hâline getirir. Richard masumiyetini kanıtlamak ve burnunun ucundaki gerçek katili bulmak için kaçmaya başlar.

ALFRED HITCHCOCK PRESENTS & THE TWILIGHT ZONE

ALFRED HITCHCOCK PRESENTS (Alfred Hitchcock Sunar)

-Good evening...

Alfred Hitchcock'un yarattığı ve kendine has mizahi üslubuyla sunduğu birbirinden güzel yazılmış, iyi oynanmış, alt metinlerle dolu birçok unutulmaz hikayeyi barındıran antolojik kült televizyon dizisi.

İyi yazılmış özgün hikâyelerini ya da uyarlamalarını usta yönetmenlerin ya da geleceğin usta yönetmenleri tarafından yönetildiği harika bir yapımdı.

1959'da TV'de (CBS ve NBC kanallarında) gösterilmeye başlayan dizi ilk yedi sezonunda (1959-1962) 25 dakikalık bölümlerden oluşurken 1962'den itibaren 50 dakika olarak çekilmeye başlanıyor ve dizinin adı da Alfred Hitchcock Hour(Alfred Hitchcock Saati) olarak değişiyor. Dizi 3 sezon da bu şekilde devam ettikten sonra 1965'in sonunda 10 sezon ve 361 bölümün(360'ı TV'de gösterilmiş) ardından izleyicisine veda etmiş.

Dizinin bölümlerini yönetenler arasında; Alfred Hitchcock'un yanı sıra Robert Stevenson, Robert Stevens, Paul Henreid, Robert Altman, Arthur Hiller, Norman Lloyd, Stuart Rosenberg, Sydney Pollack, William Friedkin ve daha nice usta ya da geleceğin usta yönetmenleri var.

Keza nice ünlü ve yetenekli oyuncular da dizide oynadılar, hangi birini saysam: Jessica Tandy, Claude Rains, Walter Matthau, William Shatner, Vera Miles, Peter Fonda, Christopher Lee, John Cassavetes, Ray Milland, Martin Balsam, Peter Falk, Peter Lorre, Steve McQueen ve daha niceleri...

Dizinin her bölümünde farklı bir hikâye anlatılırken izleyicisini dramdan, gerilime, korkuya, komediye, film-noir'a, bilim-kurguya kadar bir çok tür arasında da dolaştıran bir diziydi. Bir çok bölümü aklımdan çıkmaz: Man from the South, Breakdown, You Got to Have Lucky, The Cream of the Jest, One More Mile to Go, And So Died Riabouchinska ve daha niceleri...(360 bölümlük büyük bir haz).

Dizinin unutulmaz tema müziği olan Charles Gounod'un bestelediği "Funeral March of a Marionette" mutlaka izleyicisinin akıllarında ve kulaklarında yer etmiştir.

Alfred Hitchcock'u da her bölümde görmek büyük bir zevkti.

imdb-1   / imdb-2 

THE TWILIGHT ZONE (Alacakaranlık Kuşağı)

"İnsanoğlunun bildiklerinin ötesinde beşinci bir boyut vardır. Bu boyut uzay kadar engin, sonsuzluk kadar ebedidir. Bu boyut ışıkla gölgenin, bilimle bâtılın sınırındadır ve insanoğlunun korkularının dipsiz kuyusuyla bilgisinin zirvesi arasında uzanır. Bu, hayal gücünün boyutudur. Bu, Alacakaranlık Kuşağı dediğimiz bölgedir." - Rod Serling

Rod Serling'in yarattığı ve bir çok bölümünü yazdığı bu kült dizi 1959 TV'de(CBS) gösterilmeye başlanmış. Her bölümde sunduğu farklı bir hikâyeyle izleyicisini dramadan, fanteziye, bilim-kurguya, korku-gerilime, komediye ve doğaüstü maceralara çıkarırken, hikâyeleri üzerine düşündürtüyor. İyi yazılmış hikâyeleri, uyarlamaları, alegorik hikayeleri, alt metinleriyle gerçekten heyecan verici bir dizi.

1,2,3 ve 5'inci sezonların bölümleri 25 dakika iken, 4. sezonun bölümleri 50 dakikadır. Toplam 5 sezon ve 156 bölümden oluşuyor.

Yine Alfred Hitchcock Presents'deki gibi bir çok ünlü ve yetenekli oyuncu dizide boy göstermiş ve yine hikâyeler bir çok kalburüstü yönetmen tarafından filme alınmış.

1964 yılında sona erdikten yaklaşık 20 yıl sonra 1985'de TV'ye geri dönmüş(Serling daha önce vefat ettiğinden onsuz bir dönüş olmuş bu) ve üç sezonda toplam 110 bölümle izleyicisiyle buluşmuş. Ben 1985 bölümlerini izleme fırsatını henüz bulamadım. Ama okuduklarıma göre yine yetenekli yazarların kaleme aldığı ve ünlü oyuncuların boy gösterdiği bir dizi olmuş.

Bu arada 1983 yılında gösterime giren Twilight Zone: The Movie adlı sinema filmini de unutmayalım. Orijinal diziden üç bölümün yeniden çekildiği ve bir de orijinal bir hikâyenin olduğu bir filmdi. Twilight Zone'dan etkilenmiş ve diziye hayranlık duyan dört yönetmen tarafından çekilmişti: Steven Spielberg, John Landis, George Miller ve Joe Dante.

Daha sonra 2002 yılında yine televizyona dönen dizi sadece bir sezon(43 bölüm) devam edebilmiş ve iptal olmuş. Maalesef 2002 versiyonunu da izleme şansım olmadı (Ben sadece orijinal Rod Serling'in sunduğu 1959-1964 arasında yayınlanan 156 bölümlük diziyi izledim).

Dizinin aklıma kazınan bir çok bölümü var. Ama şu satırları yazarken ilk aklıma gelen bölüm: "The Midnight Sun". Üzerimdeki etkisi hiç azalmamıştır. Bence hikâyesi, anlatımı, oyuncularının performaslarıyla ve yarattığı klostrofobik atmosferle TV ekranında sergilenmiş bir başyapıttır.

imdb

Alfred Hitchcock Presents ve Rod Serling'in The Twilight Zone dizileri anlattıkları hikâyelerle hayal gücümü zorlamış, düşündürtmüş, eğlendirmiş ve hikâye-film anlatımı üzerine bana çok şeyler öğretmiş önemli dizilerdir. Neredeyse 60 yıllık olmalarına rağmen içerdikleri çoğu bölüm hâlâ güncelliklerini korumaktadır.

Keşke Türkiye'de de bu tarz her bölümünde farklı ve iyi yazılmış hikâyelerin anlatıldığı, hikâyelerinin derinliğinin bu altmış yıllık dizilerde olduğu kadar derin olduğu; usta ve genç yeteneklerin yönettiği antoloji dizileri olsa...

İlgilisine...

NORTH BY NORTHWEST - FİLMİN KESME-KESME, PLAN-PLAN KURGU VE KAMERA ANALİZ NOTLARI

NORTH BY NORTHWEST

FİLMİN KESME-KESME, PLAN-PLAN KURGU VE KAMERA ANALİZ NOTLARI

Kendimi teknik açıdan geliştirebilmek için sevdiğim filmleri DVD’den tek bir video dosyasına çevirip(rip edip) kurgu programına koyarım. Ardından filmdeki her kesmeyi tespit edip kurgu programında ben de keserim. Tüm bu işlem bitince kesme-kesme ve plan-plan filmi kare-kare izler, incelerim. Ve sonra da silerim…

İşte bu işlemi North by Northwest’e uygulamak üzereyken bu analizi kalıcı kılmak amacıyla dokümante etmeyi istedim. Açıkçası bu çalışmayı hazırlamak tahmin ettiğimden uzun sürdü.

Kendim için hazırladığım bu çalışmadan belki sinema öğrencileri, sinefiller, filmin hayranları vs. bir fayda çıkarabilirler.

Özgür Çetimen

Çalışmayı aşağıdaki linklerden indirebilirsiniz.

Link [PDF (610 sayfa) - 144 MB]

Alternatif Link [PDF (610 sayfa) - 144 MB]

(Bilgi: Çalışma dosyasını İnternete koymadan önce virüs taramasından geçirdim.)

[Not: Genel yazım hatalarını ve bazı çekim ölçeklerindeki yazım hatalarını düzeltip ikinci baskısını ilerde buraya koyacağım. (08.2020)]